Category: Cartografie

Een kaart kan een wereld toveren op een stuk papier, of op een paar miljoen pixels. Groot of klein, realiteit of fictie. Een wereld die er eens was maar nu niet meer. Of een wereld die nog niet bestaat maar er ooit zou kunnen zijn.

Ik heb altijd graag in atlassen gebladerd, plattegronden bestudeerd en weggedroomd boven landkaarten. En ik beoefen het edele ambacht der cartografie ook zelf. Van de geschiedenis van Rotterdam tot de toekomst van Mars: ik zet het op de kaart.

De verdronken wereld: de wereldkaart als de ijskappen van Groenland en Antarctica gesmolten zijn, rond het jaar 4000

Als de poolkappen smelten: de verdronken wereld

Hoe zou de wereldkaart er uit zien als al het poolijs smelt? En hoe lang duurt het voor het zo ver is? Dat zijn actuele vragen nu klimaatverandering – eindelijk – op de politieke agenda staat. En als cartograaf kon ik het niet nalaten het worst case scenario eens in beeld te brengen. Zwaartekracht Als de Groenlandse ijskap smelt stijgt de zeespiegel 7 meter, als het ijs op Antarctica smelt veroorzaakt dat een stijging van 58 meter op. Bij elkaar dus 65 meter. Met let wel: dat is een gemiddelde. Want er speelt nog iets anders mee: de zwaartekracht. Zo’n...

De digitale sloophoutkaart van Europa, opgebouwd uit 54 verschillende stukjes virtueel gerecycled hout

De kaart van Europa in sloophout

Ruim op tijd voor de Europese verkiezingen is-ie klaar: de kaart van Europa in digitaal sloophout. De derde in een serie; eerder maakte ik een sloophoutkaart van Nederland en van de wereld. 54 landen Het maken van deze kaart was wel wat lastiger dan de vorige twee. In plaats van 12 provincies of zeven continenten hebben we hier te maken met 54 verschillende landen en landjes. En voor elk daarvan heb ik een apart stukje hout gezocht. Virtueel hout overigens, laten daar geen misverstanden over bestaan. Geopolitiek Je krijgt bij het maken van een kaart van Europa wel meteen te...

Wereldkaart, opgebouwd uit sloophout: oude planken, vloerdelen, multiplex en ander gerecycled materiaal

Een wereldkaart in sloophout

De sloophoutprovinciekaart van Nederland was in 2018 het meest verkochte werk in mijn Werk aan de Muur-webwinkel. Dat wil nou ook weer niet zeggen dat de kaart in honderden huiskamers aan de muur hangt, maar het is toch wel een bescheiden succes voor dit stukje virtuele recycling. De wereld Een wereldkaart in sloophout kon natuurlijk niet uitblijven en inderdaad: hier is-ie dan… Net als de Nederlandse kaart gerenderd in 3DS Max met gebruik van digitaal steigerhout, multiplex, planken, latten, vloerdelen en roestige spijkers. De kleuren en texturen zijn vrij willekeurig gekozen. Hoewel: die sneeuw/verfresten op Antarctica zijn natuurlijk niet helemaal...

Een wereldkaart zoals dolfijnen 'm zouden maken: een netwerk van oceanen en zeen met wat terra incognita er in.

Een wereldkaart zoals dolfijnen ‘m zouden maken

En opnieuw heb ik me verplaatst in de belevingswereld van een van de diersoorten waarmee wij mensen deze planeet delen. Na de pinguins en de mollen zijn deze keer de dolfijnen aan de beurt. Hoe ziet een dolfijnse kaartenmaker de wereld? Sympathiek en intelligent Dolfijnen staan bekend als vriendelijke dieren. Zijn ze werkelijk zo sympathiek of worden we enigszins misleid doordat hun mondhoeken permanent in de glimlachstand staan? Ik zou daar geen stellige uitspraken over durven te doen. Dolfijnen staan ook bekend als intelligente wezens. Maar hoe intelligent zijn ze precies? Ook dat is een onbeantwoorde vraag. Volgens schrijver Douglas...

Een blokken-wereldkaart, in realistische (wellicht iets overdreven) kleuren

Eindelijk: een blokkenwereldkaart!

Het is wonderlijk dat het zo lang heeft moeten duren voor ik, als Blok zijnde, op het idee kwam iets te doen met het thema “blokken”. Maar hier is-ie dan toch: de Blokkenwereldkaart. Grids De kaart bestaat uit drie grids, die over elkaar gelegd zijn. De grootste blokken vormen een grid van 72 bij 36; de oplettende lezer realiseert zich dan meteen dat ieder blok dus correspondeert met vijf lengte- en breedtegraden. Daaronder ligt een grid met blokken die half zo groot zijn en daar weer onder liggen blokken die nog een maatje kleiner zijn. En mijn bedrijfsnaam zou geen...

Wereldkaart gespiegeld in een reflecterend en licht golvend wateroppervlak

De wereld in een waterspiegel

Onder de juiste omstandigheden – niet te veel golfslag, maar ook zeker niet te weinig – krijgt water magische eigenschappen. Het woord zegt het al: waterspiegel. Objecten worden vervormd tot ze nog net herkenbaar zijn, of net niet meer. In het ideale geval ontstaat een soort impressionistisch olieverfachtig schilderij. Verspiegelingen Ik schreef eerder over de verspiegelingen van Rotterdamse gebouwen in de oude havenbekkens. Hier is een andere invulling van het idee: een waterspiegelwereldkaart. 3ds Max Hoe maak je een waterspiegel? Je kunt natuurlijk een wateroppervlak uitzoeken en wachten op de juiste weersomstandigheden. Of je kunt een digitale waterspiegel maken. Dat...

Kaart van Nederland, gemaakt van sloophout en twintig graden tegen de klok in gedraaid met daarnaast de Nederlandse leeuw als terugliggend vlak in het beton van de wand.

De uitsnede van Nederland – een kaart van sloophout

Soms, als ik het even niet meer weet, vraag ik het Facebookpanel om raad. Sociale media zijn een zegen voor de ZZP’er: sinds ik niet meer in een kantoortuin werk kan ik niet meer naar een paar collega’s toelopen om een vraagstuk “even tegen ze aan te houden”. In zo’n geval vraag ik daarom mijn vrienden op het grote Smoelenboek om advies. Sloophout Zo ook bij de belangwekkende kwestie van de sloophoutkaart van Nederland. Een stukje digitale recycling: een kaart van ons land gemaakt van oude planken, latten, kistjes, steigerhout, multiplex, vloerdelen en vergelijkbaar schroot. Witruimte Maar wat is nou...

Detail van de kleurenkaart van Rotterdam met het centrum als uitsnede en alle bouwblokken in een willekeurige kleur afgebeeld

Kerstblog: een feest van licht en kleur

Kerstmis is de belangrijkste christelijke feestdag, maar de oorsprong van het feest dateert al van voor de geboorte van Jezus. Zowel de Romeinen als de Germanen lieten de winterzonnewende op 21 december niet ongemerkt voorbijgaan. Begrijpelijk: zelfs in de moderne tijd met zijn centrale verwarming en overvloed aan kunstlicht raken veel mensen een beetje depressief van de korte, kille dagen. In vroeger tijden, in slecht verwarmde huizen bij kaarslicht, moet dit deel van het jaar nog veel deprimerender hebben aangevoeld. Het moment dat de dagen weer langer gaan worden en dat we weer langzaam op weg gaan naar het voorjaar...

Kaart van Nederland met plaatsnamen van alle 72 steden, dorpen en gehuchten met het woord berg erin.

Nederlandse bergen op de kaart gezet.

“Waar zijn die drie bergen nou?”, vroeg ik me af toen ik onlangs op station Driebergen-Zeist uit de trein stapte. Ze waren er niet, natuurlijk. De nabijgelegen Utrechtse Heuvelrug komt op zijn hoogste punt, de Amerongse Berg, slechts 70 meter boven zeeniveau. In ieder willekeurig ander land wordt zoiets niet als berg, niet als heuvel, maar hoogstens als een lichte glooiing in het landschap gezien. Mijn vlakke land Ik bedacht me dat een land als Nederland, zo vlak als een goed gelegde laminaatvloer, wel erg veel plaatsnamen telt met het woord “berg” er in. Steenbergen, Zevenbergen, Bergen op Zoom… En...

Met behulp van Photoshop in scene gezette actiefoto van de auteur werkend aan een graffiti-wereldkaart op een muur van tien bij vijf meter.

Graffiti en koffiebonen: twee nieuwe wereldkaarten

Min of meer tegelijkertijd heb ik de laatste hand gelegd aan twee nieuwe wereldkaarten. Twee kaarten met een totaal verschillende look and feel. Ze zijn ook op heel verschillende manieren gemaakt, maar ze hebben één ding gemeen: ik begon er aan in de verwachting ze in een of twee dagen af te hebben maar uiteindelijk duurde het weken voor ik er helemaal tevreden over was. Cartograffiti Hieronder ben ik met een spuitbus bezig aan de finishing touch van kaart nummer 1: de graffitiwereldkaart: Virtuele straatkunst De foto is uiteraard in scene gezet, net zoals het hele stuk street art virtueel...