Category: Cartografie

Een kaart kan een wereld toveren op een stuk papier, of op een paar miljoen pixels. Groot of klein, realiteit of fictie. Een wereld die er eens was maar nu niet meer. Of een wereld die nog niet bestaat maar er ooit zou kunnen zijn.

Ik heb altijd graag in atlassen gebladerd, plattegronden bestudeerd en weggedroomd boven landkaarten. En ik beoefen het edele ambacht der cartografie ook zelf. Van de geschiedenis van Rotterdam tot de toekomst van Mars: ik zet het op de kaart.

Een blokken-wereldkaart, in realistische (wellicht iets overdreven) kleuren

Eindelijk: een blokkenwereldkaart!

Het is wonderlijk dat het zo lang heeft moeten duren voor ik, als Blok zijnde, op het idee kwam iets te doen met het thema “blokken”. Maar hier is-ie dan toch: de Blokkenwereldkaart. Grids De kaart bestaat uit drie grids, die over elkaar gelegd zijn. De grootste blokken vormen een grid van 72 bij 36; de oplettende lezer realiseert zich dan meteen dat ieder blok dus correspondeert met vijf lengte- en breedtegraden. Daaronder ligt een grid met blokken die half zo groot zijn en daar weer onder liggen blokken die nog een maatje kleiner zijn. En mijn bedrijfsnaam zou geen...

Wereldkaart gespiegeld in een reflecterend en licht golvend wateroppervlak

De wereld in een waterspiegel

Onder de juiste omstandigheden – niet te veel golfslag, maar ook zeker niet te weinig – krijgt water magische eigenschappen. Het woord zegt het al: waterspiegel. Objecten worden vervormd tot ze nog net herkenbaar zijn, of net niet meer. In het ideale geval ontstaat een soort impressionistisch olieverfachtig schilderij. Verspiegelingen Ik schreef eerder over de verspiegelingen van Rotterdamse gebouwen in de oude havenbekkens. Hier is een andere invulling van het idee: een waterspiegelwereldkaart. 3ds Max Hoe maak je een waterspiegel? Je kunt natuurlijk een wateroppervlak uitzoeken en wachten op de juiste weersomstandigheden. Of je kunt een digitale waterspiegel maken. Dat...

Kaart van Nederland, gemaakt van sloophout en twintig graden tegen de klok in gedraaid met daarnaast de Nederlandse leeuw als terugliggend vlak in het beton van de wand.

De uitsnede van Nederland – een kaart van sloophout

Soms, als ik het even niet meer weet, vraag ik het Facebookpanel om raad. Sociale media zijn een zegen voor de ZZP’er: sinds ik niet meer in een kantoortuin werk kan ik niet meer naar een paar collega’s toelopen om een vraagstuk “even tegen ze aan te houden”. In zo’n geval vraag ik daarom mijn vrienden op het grote Smoelenboek om advies. Sloophout Zo ook bij de belangwekkende kwestie van de sloophoutkaart van Nederland. Een stukje digitale recycling: een kaart van ons land gemaakt van oude planken, latten, kistjes, steigerhout, multiplex, vloerdelen en vergelijkbaar schroot. Witruimte Maar wat is nou...

Detail van de kleurenkaart van Rotterdam met het centrum als uitsnede en alle bouwblokken in een willekeurige kleur afgebeeld

Kerstblog: een feest van licht en kleur

Kerstmis is de belangrijkste christelijke feestdag, maar de oorsprong van het feest dateert al van voor de geboorte van Jezus. Zowel de Romeinen als de Germanen lieten de winterzonnewende op 21 december niet ongemerkt voorbijgaan. Begrijpelijk: zelfs in de moderne tijd met zijn centrale verwarming en overvloed aan kunstlicht raken veel mensen een beetje depressief van de korte, kille dagen. In vroeger tijden, in slecht verwarmde huizen bij kaarslicht, moet dit deel van het jaar nog veel deprimerender hebben aangevoeld. Het moment dat de dagen weer langer gaan worden en dat we weer langzaam op weg gaan naar het voorjaar...

Kaart van Nederland met plaatsnamen van alle 72 steden, dorpen en gehuchten met het woord berg erin.

Nederlandse bergen op de kaart gezet.

“Waar zijn die drie bergen nou?”, vroeg ik me af toen ik onlangs op station Driebergen-Zeist uit de trein stapte. Ze waren er niet, natuurlijk. De nabijgelegen Utrechtse Heuvelrug komt op zijn hoogste punt, de Amerongse Berg, slechts 70 meter boven zeeniveau. In ieder willekeurig ander land wordt zoiets niet als berg, niet als heuvel, maar hoogstens als een lichte glooiing in het landschap gezien. Mijn vlakke land Ik bedacht me dat een land als Nederland, zo vlak als een goed gelegde laminaatvloer, wel erg veel plaatsnamen telt met het woord “berg” er in. Steenbergen, Zevenbergen, Bergen op Zoom… En...

Met behulp van Photoshop in scene gezette actiefoto van de auteur werkend aan een graffiti-wereldkaart op een muur van tien bij vijf meter.

Graffiti en koffiebonen: twee nieuwe wereldkaarten

Min of meer tegelijkertijd heb ik de laatste hand gelegd aan twee nieuwe wereldkaarten. Twee kaarten met een totaal verschillende look and feel. Ze zijn ook op heel verschillende manieren gemaakt, maar ze hebben één ding gemeen: ik begon er aan in de verwachting ze in een of twee dagen af te hebben maar uiteindelijk duurde het weken voor ik er helemaal tevreden over was. Cartograffiti Hieronder ben ik met een spuitbus bezig aan de finishing touch van kaart nummer 1: de graffitiwereldkaart: Virtuele straatkunst De foto is uiteraard in scene gezet, net zoals het hele stuk street art virtueel...

Detail van de waterkaart van Rotterdam, vormgegeven als roestpatronen op een scheepsromp, ingezoomd op het centrum en de Kop van Zuid

Roestige rivieren – de Waterkaart van Rotterdam

Op een van mijn fotorondjes door Rotterdam kwam ik langs de Parkkade. Op die plek, niet ver van de binnenstad, liggen vaak relatief grote zeeschepen aangemeerd. Een van die schepen had deze keer duidelijk behoefte aan groot onderhoud. Ik maakte er een aantal foto’s van, waaronder deze. Roest Ik kan uren naar dit soort foto’s kijken. Wat gebeurt er hier veel tegelijk op een paar vierkante meter! De rode verf op de scheepsromp is onregelmatig verkleurd tot een wild palet van tinten tot aan paars en roze. Op een aantal plaatsen is het staal zwaar aangetast door donkerbruine, bijna zwarte...

Het wereldbeeld van een mol: een wereldkaart van onderaf gezien, en dus gespiegeld, uitgevoerd in digitaal brons

De molaire projectie – een bronzen wereldkaart

Een paar maanden geleden publiceerde ik een wereldkaart gebaseerd op de belevingswereld van een pinguïn. Een polaire projectie met Antarctica in het midden en de andere continenten daar, soms ernstig vervormd, omheen gegroepeerd. Ik ben niet van plan het hele dierenrijk af te werken, maar er was nog een diersoort die om een cartografische interpretatie vroeg: de mol. Talpa Even Wikipedia citeren: de mol (Talpa europaea) is een ondergronds levend zoogdier uit de familie der mollen (Talpidae). Zo weten we meteen ook hoe John de Mol op de naam van zijn bedrijf gekomen is. Zien Hoe ziet een mol de...

Perspectivisch beeld van een wereldkaart, opgebouwd uit ruim 30.000 mozaïektegels, ingezoomd op Noord-Amerika met op enige afstand de andere continenten.

Mozaïektegels en afbladderende verf: drie bijzondere wereldkaarten

Zou iedereen het wel eens overkomen of is het voorbehouden aan kartofielen als ik? Je ziet een scheepswand met roestvlekken of een oude muur met afbladderende verf en je denkt: hee, dat lijkt wel een landkaart. Oceanen, continenten, bergketens, archipels, met een beetje fantasie kun je een complete wereld ontwaren op zo’n stuk muur. Okee, de meeste mensen zullen er achteloos aan voorbij lopen maar voor wie het zien wil is er veel te genieten. De omgekeerde wereld Ik besloot het idee eens om te keren: hoe zou het eruit zien als die verf- en roestpatronen werkelijk de continenten van onze...

Een wereldkaart volgens de Antarctische of Pinguïnprojectie, met de zuidpool in het midden en met naar het noorden toe steeds grotere vervormingen.

De Antarctische projectie: het wereldbeeld van een pinguïn

Een wereldkaart zegt eigenlijk heel veel over degene die ‘m maakt, of over de markt waarvoor de kaart bestemd is. Hier in Europa vinden we het niet meer dan logisch de rand van de kaart te leggen in de Beringstraat en de Pacific. Daar woont toch bijna niemand en bovendien liggen we dan zelf mooi in het midden. De Amerocentrische wereldkaart In Noord- en Zuid-Amerika vindt men het, begrijpelijk, niet prettig om aan de rand van de kaart te wonen. Vandaar dat je daar wel kaarten ziet zoals hieronder, met Amerika in het midden. Dat de snede dan ergens tussen India...