Category: Ruimtekunst

Wat zegt u? Het einde van de geschiedenis? Misschien is de geschiedenis nog maar net begonnen. Even opletten dat we geen gekke dingen doen op onze eigen planeet. Maar dan ligt er een universum op ons te wachten.

Ik denk wel eens dat mijn fascinatie voor ruimtevaart en astronomie ermee te maken heeft dat ik als zevenjarig jongetje Apollo 11 op de Maan zag landen. Aan de andere kant: Arthur C. Clarke, Carl Sagan en Brian Cox waren op dat moment respectievelijk 51, 34 en 1 jaar oud, dus misschien maakt leeftijd niet zoveel uit.

Hoe dan ook, de final frontier heeft mijn warme belangstelling. In het verleden heb ik werk gemaakt voor organisaties als The Mars Society en Explore Mars. Met mijn eigen collectie Space Art treed ik voorzichtig in de voetsporen van grootheden als Chesley Bonestell, Pat Rawlings en Don Dixon.

Planetaire wegwijzer in een museum-achtige setting met de richting naar en de afstanden tot de zon, de maan en de zeven planeten

De planetaire wegwijzer: verkeersbord 2.0

Wie kent ze niet: de ludieke wegwijzers, die de richting en de afstand aangeven naar doorgaans veraf gelegen plaatsen. New York 5864 kilometer, Moermansk 2419 kilometer, Paramaribo 7452 kilometer. Zou het ook niet leuk zijn, bedacht ik me laatst, als er zo’n wegwijzer was voor de zon, de maan en de planeten? Waarom bestaat zo’n planetaire wegwijzer eigenlijk nog niet? Ik wist natuurlijk meteen het antwoord. De planeten draaien allemaal hun eigen baantje om de zon en de maan draait weer om een van die planeten, namelijk de Aarde. En dan draait de Aarde ook nog eens om zijn eigen...

Een oude, verroeste Eend / Citroën Deux Chevaux, gelanceerd met een Falcon Heavy van SpaceX, en op weg naar Mars

Elon’s Starman achterna in een ouwe Eend

Op 6 februari 2018 lanceerde SpaceX, een van de bedrijven van Elon Musk, de eerste Falcon Heavy. Een grote stap voor de mensheid, zou Neil Armstrong gezegd hebben, want met deze raket worden bemande reizen naar de Maan (opnieuw) en naar Mars mogelijk. En dat kost bovendien veel minder geld dan voorheen, want een groot deel van de raket komt terug en kan dus opnieuw gebruikt worden.   Starman Bij zo’n eerste testvlucht stuur je niet meteen allerlei dure satellieten mee. Meestal wordt er een blok beton als ballast gebruikt maar Elon had een beter idee: hij stuurde zijn auto...

Artist impression van Terminator, de rijdende stad op Mercurius uit de science fiction-roman 2312 van Kim Stanley Robinson.

Terminator, stedebouw op Mercurius

Een paar dagen geleden deelde de Amerikaanse schrijver Kim Stanley Robinson op zijn Facebookpagina een artist impression die ik een paar jaar geleden maakte van Terminator, de rijdende stad op Mercurius uit zijn roman 2312. Robinson noemde het een beautiful visualisation; of nou ja, eigenlijk deed zijn literair agent dat maar die doet dat natuurlijk alleen als de schrijver het er mee eens is. Enthousiasme van de bedenker van Terminator, da’s natuurlijk een mooi compliment voor een illustrator. Ik maakte de illustratie twee jaar geleden na het lezen van 2312. Om de een of andere reden inspireert Robinson’s werk me...

Space art, met op de voorgrond de aardachtige planeet Alice met een wonderlijk landschap vol eilanden en meren en op de achtergrond de gasreus Goliath.

Alice en Goliath – twee werelden

Hoeveel aardachtige planeten zijn er in het heelal? Met andere woorden: hoeveel dubbelgangers heeft onze prachtige waterrijke wereld? Een exact antwoord is daar in de verste verte niet op te geven maar “heel erg veel” komt waarschijnlijk dicht in de buurt. In ons eigen Melkwegstelsel zijn ongeveer 200 miljard sterren. In het heelal zijn, toevallig, ook ongeveer 200 miljard melkwegstelsels. Dan hebben we het dus over zo’n 40.000.000.000.000.000.000.000 sterren. Zelfs als slechts om één op de miljoen sterren een aardachtige planeet draait, wat me een pessimistische schatting lijkt, houden we nog steeds een onvoorstelbaar aantal tweeling-aardes over. Exoplaneten Tot een...

Artist impression van de planeet Aarde, gezien vanaf een punt op 50.000 kilometer boven Nederland, met van boven naar beneden de Noordpool, Europa en Afrika.

Rotterdam, Nederland, Europa, Aarde, Heelal

22 april, de geboortedag van dit blogartikel, is de Dag van de Aarde. Er is geen betere dag denkbaar om het te hebben over satelliet- en astronautenfoto’s van onze planeet. Geschiedenis De eerste satelliet die in een baan om de Aarde werd gebracht was in 1957 de Russische Spoetnik-1 (wat overigens gewoon Satelliet-1 betekent). Maar die had nog geen camera aan boord. De eerste foto’s van de Aarde werden pas een paar jaar later gemaakt, op 1 april 1960, door de Amerikaanse weersatelliet TIROS-1. Sindsdien is onze homeworld vele malen gefotografeerd. Enkele van die beelden zijn iconisch geworden, zoals de...

Artist impression van het interieur van een reusachtige uitgeholde asteroide, gezien vanaf de oevers van een meer, met twee mannen op een steiger die uitkijken over een stad en de heuvels, meren en rotswanden daarachter.

Psyche Station: wonen in een asteroide

Sommige mensen gebruiken Facebook om kattenfilmpjes te bekijken of om nepnieuws tot zich te nemen. Ik gebruik het grote Smoelenboek voor heel andere dingen. Een paar weken geleden werd mijn belangstelling gewekt door een schets die mijn Facebookvriend Shaun Moss gepost had. Een simpele tekening van een tamelijk omvangrijk project: het uithollen van de asteroïde 16 Psyche voor de bouw van een ruimtekolonie. De blauwe lijnen geven een reusachtige cilindervormige ruimte aan (de afstanden zijn in meters). Door het hele rotsblok om zijn as te laten draaien ontstaat op de gekromde wanden van de cilinder een middelpuntvliedende kracht. Die voelt...

Het bosplanetarium van Arnhem: acht roestvrijstalen bollen in de Koude Vijver in Park Sonsbeek.

Het Bosplanetarium van Arnhem en de verdwenen planeten

Een paar jaar geleden had ik een briljant idee: een model van het zonnestelsel op de schaal van de gemeente Rotterdam. Gewoon omdat het belangrijk is te weten van welk groter geheel we met zijn allen deel uit maken. En omdat het leuk is je erover te verbazen hoe groot alles is. En hoe klein we zelf zijn. Straatplanetarium De gemeente Rotterdam is een heel geschikte plek voor zo’n straatpanetarium, omdat er een lange sliert havengebieden aan de stad vastzit. Daardoor is de afstand tussen het centrum en de uiterste buitengewesten zo groot dat er een schaalmodel van het zonnestelsel...

Fragment van het Earthrise-glas-in-loodraam met een stuk van de wereldbol met Europa, de Atlantische Oceaan en Noord-Amerika

Earthrise als glas-in-loodraam

Een paar weken geleden maakte ik een virtueel mozaïek, geïnspireerd door de beroemde Earthrise-foto, een van de iconische beelden van de twintigste eeuw, die een enorme invloed heeft gehad op de manier waarop we naar onze planeet kijken. Eenzame Kerst De Apollo 8-astronauten Frank Borman, Bill Anders en Jim Lovell waren tijdens de Kerstdagen van 1968 ongelofelijk ver van huis. Als de kreet to boldly go where no one has gone before ooit van toepassing was, dan wel in dit geval. Nooit eerder was iemand verder gereisd dan een baan om de Aarde, in feite slechts een paar honderd kilometer...

Fragment van het Earthrise-mozaiek, een remake van de beroemde foto gemaakt in 1968 tijdens de reis van de Apollo 8

Earthrise: een reconstructie als mozaïek

Earthrise is de naam van een van de meest iconische beelden van de twintigste eeuw. De foto, van de Aarde boven het grijze landschap van de Maan, werd gemaakt door astronaut Bill Anders, tijdens de Apollo 8-missie op 24 december 1968, Kerstavond. Ter gelegenheid van de 45-ste verjaardag van Earthrise maakte de NASA deze video, die gedetailleerd laat zien hoe de foto tot stand kwam. Fascinerend, omdat je het gevoel hebt dat je er zelf bij bent. Merry Xmas Apollo 8 was een legendarische onderneming: voor het eerst reisden drie mensen verder dan een baan om de Aarde. Hun capsule...

De omgekeerde wereldkaart: land en zee zijn omgewisseld, continenten zijn oceanen, meren zijn eilanden, en andersom, in kleuren geïnspireerd door NASA's Blue Marble

De Omgekeerde Wereld – variaties op een Blauwe Knikker

Waarschijnlijk overkomt het iedereen die graag op kaarten kijkt wel eens. Je denkt: stel je nou eens voor dat het land zee is en de zee land. Dat continenten oceanen zijn en oceanen continenten. Dat eilanden meren zijn en meren eilanden. Ik kon de verleiding niet weerstaan zo’n omgekeerde wereldkaart tot in details uit te werken. Maar ook daarmee ben ik niet de enige. Een beetje googlen levert een leuke verzameling omgekeerde kaarten op. Vladislav Gerasimov bijvoorbeeld maakte een mooie gestyleerde kaart met een fantasysfeertje. En Chris Wajan verdiept zich op zijn Panetocopia-website uitgebreid in het klimaat, de plantengroei en...