HDR-fotografie: een oefening in zelfbeheersing

Natuurlijk ogende HDR-foto van een weggetje met knotwilgen tussen Overschie en Park Zestienhoven

Ik heb me de laatste tijd veel bezig gehouden met HDR-fotografie. Voor wie die afkorting niets zegt: HDR staat voor High Dynamic Range; in het Nederlands: Hoog Dynamisch Bereik. Op een HDR-foto zijn zowel in de lichte als de donkere gedeelten details te zien die op een “normale” foto wegvallen. Het menselijk oog is namelijk nog steeds superieur aan een camerasensor als het gaat om het waarnemen van verschillen in helderheid. Bij HDR-fotografie voeg je verschillende opnames samen om een beeld te creëren dat meer overeenkomt met hoe we het met onze eigen ogen zien.

Mijn workflow

Er zijn meerdere manieren om HDR-foto’s te maken maar ik dit is mijn werkwijze: ik maak drie foto’s, één overbelicht, één onderbelicht en één met een gemiddelde, correcte belichting. Dat klinkt omslachtiger dan het is: zoals op veel camera’s zit er op mijn Nikon D5100 een mogelijkheid om te “autobracketen” (een goed Nederlands woord heb ik daar niet voor kunnen vinden) wat inhoudt dat die drie foto’s direct achter elkaar gemaakt worden. Meer dan drie foto’s is trouwens ook mogelijk maar laat ik het niet te ingewikkeld maken.

Er bestaat speciale software om de foto’s samen te voegen, maar ik ben zelf voorlopig erg tevreden met de optie “merge to hdr pro” in Photoshop. Na het inladen van de drie foto’s verschijnt er een dialoogvenster met een aantal presets en schuifjes:

Dialogue box of the Merge to Hdr pro option in Photoshop

Die schuifjes bieden allerlei mogelijkheden om het beeld te perfectioneren, maar ze zijn ook gevaarlijk: als je ze te ver open zet gaat het plaatje er snel onrealistisch uitzien, “over the top”, om maar weer een goed Nederlands woord te gebruiken. Dat is de echte uitdaging bij HDR-fotografie: weten waar die top precies ligt en er net niet overheen gaan. Al blijft dat een kwestie van smaak.

Drie foto's van de Kralingse Plas, met verschillende belichting, gemaakt met de bedoeling ze samen te voegen tot een HDR-beeld

Als voorbeeld zijn hier drie foto’s gemaakt aan de Kralingse Plas in Rotterdam. Als ik die samenvoeg in Photoshop en ik speel wat met de schuifjes zou ik er dit resultaat uit kunnen krijgen:

Surrealistisch beeld van de Kralingse Plas met de skyline van Rotterdam,

Lekker dramatisch inderdaad. Maar wat mij betreft een tikje te onecht. Met dezelfde drie foto’s als basis en een meer beheerst gebruik van de schuifjes ontstaat het volgende beeld, dat veel meer lijkt op de situatie zoals ik me die herinner:

Fotorealistisch HDR-beeld van de Kralingse Plas met de Skyline van Rotterdam

Creatief met statief

Photoshop lijnt de drie foto’s automatisch uit, zolang het niet te gek wordt. Toch is het wel verstandig een statief te gebruiken om te zorgen dat de drie foto’s, op de belichting na, zo identiek mogelijk zijn. Bovendien dreigt bij de overbelichte van de drie foto’s het gevaar van onscherpte vanwege de lange sluitertijd. Maar omdat ik geen zin heb om altijd een statief mee te slepen maak ik meestal creatief gebruik van paaltjes, muurtjes, bankjes of vuilnisbalken. Of ik zet mijn camera gewoon op de grond, wat weer eens een heel ander gezichtspunt oplevert:

Beeld vanuit het Kralingse Bos op de Plas en de skyline van Rotterdam, gemaakt door het samenvoegen van drie foto's tot een HDR-beeld in Photoshop

HDR-fotografie levert natuurlijk vooral iets op in situaties waar er echt grote verschillen in helderheid zijn. Bij foto’s van binnen naar buiten bijvoorbeeld of als een deel van het beeld in de schaduw ligt en een ander deel in de felle zon, zoals bij de foto hieronder van het spoorwegviaduct bij Blijdorp.

Drie foto's van het spoorwegviaduct bij Blijdorp in Rotterdam, samengevoegd tot een HDR-beeld in Photoshop

HDR-foto’s vallen vaak op door de sprekende kleuren en de rijkdom aan details. Ze hebben soms iets sprookjesachtig, tegen het surrealistische aan. De mogelijkheden zijn eindeloos, zolang je je weet te beheersen. Maar nogmaals: het blijft een kwestie van smaak.

You may also like...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Spam-controle: *