Het Luchtspoor in de Dubbelplattegrond van Rotterdam

Ongeveer een jaar geleden maakte ik de Dubbelplattegrond Rotterdam 1939-2014, die laat zien hoezeer het stratenpatroon van mijn woonplaats is veranderd als gevolg van het bombardement en de wederopbouw. Die kaart bleef niet onopgemerkt: het AD/Rotterdams Dagblad besteedde er aandacht aan en ik kreeg er een heleboel reacties op. De commentaren waren eigenlijk allemaal positief, op een klein kritiekpuntje na: het Luchtspoor staat er niet in!

Kaart van Rotterdam voor en na het bombardement - de vergelijking van straten, havens en bouwblokken in 1939 en 2016 laat enorme veranderingen zien

Parijse allure

Inderdaad, het Luchtspoor… Ik ben oud genoeg om het me te kunnen herinneren: het spoorviaduct op de Binnenrotte, dat aan de markt eronder een bijna Parijse allure gaf. Het viaduct werd gesloopt na voltooiing van de spoortunnel in 1993.

Jammer dat er niet in elk geval een klein stukje van bewaard is gebleven. Maar zo gaat dat in Rotterdam: dingen zijn weg voor iemand door heeft dat toekomstige generaties er misschien wel wat mee kunnen.

Boven het maaiveld

Ik had het Luchtspoor niet opgenomen omdat ik de situatie op maaiveld wilde laten zien. Maar erg consequent was ik daar niet mee want ik heb tenslotte wel de Luchtsingel op de kaart gezet, een soort hedendaags Luchtspoor voor voetgangers.

En het spoorwegviaduct was toch wel behoorlijk aanwezig, vooral in de vooroorlogse situatie, toen de Binnenrotte slechts ongeveer half zo breed was als tegenwoordig.

Kortom: het was tijd voor een update van de Dubbelplattegrond, met het Luchtspoor nu wel opgenomen. Hieronder een fragment waarin het spoorviaduct van linksboven naar rechtsonder loopt:

Uitsnede uit de Dubbelplattegrond Rotterdam 1939-2016 die de ligging van het luchtspoor op de Binnenrotte laat zien ten opzichte van de vooroorlogse en hedendaagse bouwblokken.

Het Luchtspoor en de Markthal

We zoomen nog wat verder in, naar de omgeving van de Markthal. Met drie nog bestaande gebouwen als herkenningspunten: de Laurenskerk (13), de Willem de Kooning-academie (14) en het Witte Huis met de Wijnhavenpanden (15). Verder is er weinig hetzelfde gebleven. De Blaak, nu een drukke verkeersweg, was in 1939 gedeeltelijk water, gedeeltelijk Beursplein. Op de plek van station Blaak liep nog een watertje: de Kolk. Dwars door wat nu de bibliotheek is liep een straat genaamd de Middensteiger. En de Nieuwstraat, destijds een smal steegje, liep dwars door de Markthal.

Uitsnede uit de Dubbelplattegrond Rotterdam 1939-2016, ingezoomd op het gebied rond Markthal, Laurenskerk en Witte Huis

Details

Toen ik toch bezig was het Luchtspoor toe te voegen ben ik de hele kaart nog eens kritisch nagelopen. Dat leidde tot wat kleine aanpassingen op detailniveau.

En ik veranderde een 4 in een 6. Een naam als Dubbelplattegrond 1939-2014 veroudert nogal snel, sneller dan de informatie op de kaart zelf. Het is weliswaar nog geen 2016 maar ik verwacht de komende tijd geen veranderingen in het Rotterdamse stratenpatroon. En zo kan de kaart weer een dik jaar vooruit.

Ook deze verbeterde versie is natuurlijk weer verkrijgbaar in mijn webshop.

UPDATE: de editie van 2017

Ook voor 2017 maakte ik een nieuwe versie maar ik moet toegeven dat deze update allesbehalve ingrijpend was. Ik heb eens goed naar de kaart gekeken en geconcludeerd dat er in 2017 niets veranderd is in Rotterdam, in elk geval niet op het niveau van het stratenplan. Dus ik heb slechts de 6 in een 7 veranderd.

UPDATE: de editie van 2018

Ik had natuurlijk opnieuw één cijfertje kunnen veranderen: 2018 in plaats van 2017. Maar ook het afgelopen jaar is het stratenplan nauwelijks (als in: niet) veranderd. En als er geen hele rare dingen gebeuren voorzie ik ook de komende jaren geen wijzigingen. Ik heb daarom dit keer gekozen voor een duurzame oplossing: de kaart heet vanaf nu Dubbelplattegrond 1939/NU.

You may also like...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Spam-controle: *