De avonden van december

De blauwe uren, dat zijn de twee magische momenten op de dag, net voor zonsopkomst en net na zonsondergang. Het licht is dan ideaal voor het maken van sfeervolle stadsfoto’s. Die blauwe uren zijn er het hele jaar door, maar midden in de zomer vallen ze op nogal onhandige tijden. In december daarentegen…

Nieuwjaarsduik

Ik heb op dit blog vaak geschreven over ochtenden van januari. De periode in het jaar dat de zon om een uur of half negen opkomt, waardoor het blauwe uurtje, dat favoriete tijdvak van veel fotografen, ongeveer samenvalt met de ochtendspits. Zodat je niet eens zo heel vroeg je bed uit hoeft om mooie foto’s te maken. Als een soort nieuwjaarsduik begon ik het jaar vaak met een paar fototochten door ontwakend Rotterdam.

Vroegste zonsondergang

Die januari-ochtenden hebben een tegenhanger: de avonden van december. De vroegste zonsondergang is op 12 december; onze ster verdwijnt dan even na half vijf onder de horizon. Het blauwe uur is dus rond een uur of vijf; formeel is het nog middag maar geef toe: het voelt als avond. Straatlantaarns floepen aan, gebouwen en bruggen worden aangelicht en neon-reclames beginnen te gloeien. In woningen en kantoren, in winkels en cafés gaan de lichten aan. In korte tijd verandert de stad van karakter.

Magie

Waarom is dat blauwe uur nou eigenlijk zo magisch? Het is de overgang tussen dag en nacht; het licht verandert met de minuut. Maar anders dan midden in de nacht is er nog zoveel licht dat er details en structuren zichtbaar blijven in wolken en gevels. En de lucht is niet pikzwart, maar diepblauw of paars.

“Uur” is trouwens een overstatement; in werkelijkheid zijn het eerder dertig, veertig minuten waarin de omstandigheden ideaal zijn voor het maken van sfeervolle stadsfoto’s. Je moet er dus wel snel bij zijn.

Avondspits

En zoals het blauwe uur op januari-ochtenden samenvalt met de ochtenddrukte, worden de avonden van december opgeluisterd door de avondspits. Er is veel verkeer op straat en wanneer de koplampen aangaan en de sluitertijden langer worden ontstaan de ideale omstandigheden voor foto’s met lichtstrepen en andere bewegingseffecten. Trams en bussen schuiven als kleurige vlekken door het beeld, fietsers en voetgangers worden vage schimmen en auto’s tekenen lijnen in rood en wit.

Kerst

Verder is december natuurlijk interessant vanwege de feestverlichting. Kerstversieringen, lichtjes op gevels en in bomen, lichtslingers op boten, winkelstraten die baden in warm licht en pleinen waar het ondanks de kou gezellig druk is. Okee, de kerstverlichting wordt tegenwoordig vaak eind oktober al geïnstalleerd en blijft hangen tot in maart. En bij het ter perse gaan van deze blogpost, half januari, staat de kerstboom voor het station er nog steeds. Maar er is toch wel een “piek” in december. En veel kerstverschijnselen zijn in januari weer verdwenen, dus inderdaad: december is een uitgelezen moment voor sfeerfoto’s.

Voor het eten

De vroege schemering heeft ook een praktisch voordeel: je kunt nog voor het avondeten een paar mooie foto’s maken. Even de camera pakken, een rondje door de binnenstad of de brug over naar de Kop van Zuid. En om zes uur weer thuis, verkleumd tot op het bot maar met een geheugenkaart vol juweeltjes. Ik heb dan ook afgelopen december een aantal van die foto-expedities ondernomen. En dat heeft weer een leuke collectie plaatjes opgeleverd waarvan één het zelfs heeft geschopt tot kerst/nieuwjaarskaart. Genoeg fraais in ieder geval om er deze blogpost aan te wijden.