Fotograferen op stations, mag dat?

Ik moest een minuut of tien wachten tot de trein naar Rotterdam het station Utrecht Centraal zou binnenrollen. Tijd genoeg om wat foto’s te maken. Het tijdstip, net na zonsondergang, en een bijpassende mooie lucht nodigden daar ook wel toe uit.

Foto gemaakt vanaf het perron op station Utrecht Centraal tijdens het blauwe uur, met de perronoverkappingen, de stationshal en het Stadskantoor.
Utrecht Centraal en het Stadskantoor

Station en stadskantoor

Dus ik liep naar het eind van het perron, zette mijn camera op mijn ministatiefje en maakte twee foto’s. Als eerste de bovenstaande met de perronoverkappingen, de stationshal en op de achtergrond het stadskantoor. En als tweede de foto hier onder, met de nieuwe voetgangersbrug, het gebouw van de Rabobank en een passerende trein.

Foto gemaakt vanaf het perron op station Utrecht Centraal tijdens het blauwe uur, met de nieuwe voetgangersbrug, het gebouw van de Rabobank en een passerende trein.
Utrecht Centraal, de brug en de bank

Spionage

Maar had ik die foto’s eigenlijk wel mogen maken? Zo vreemd is die vraag niet. In het voormalige oostblok kon je gearresteerd worden wegens spionage als je op een station fotografeerde.

Wachtruimte in het station van Tilburg, 's avonds, terwijl er een trein passeert
Wachten op station Tilburg

Security

Maar ook in het ondergrondse tramstation Grote Markt in Den Haag werd ik, lang geleden, eens door twee securitymannetjes gemaand te stoppen met fotograferen. En dat terwijl ik nota bene nog aan dat station getekend heb toen zij nog op de kleuterschool zaten.

Station Grote Markt in Den Haag met zijn houten perrons en grotachtige betonwanden, onderdeel van het Souterrain, oftewel de Tramtunnel
Station Grote Markt. “Wat zijn wij daar aan het doen, meneer?”

Wachttijd

Maar stations zijn zulke interessante foto-locaties, vanwege de verlichting, lijnen, reflecties en bewegende objecten. En omdat je er nou eenmaal af en toe even op je aansluiting moet wachten en dan is het maken van een foto een goede manier om die wachttijd te verkorten.

De hal van het station in Delft
Station Delft

Twitter


Ik legde de vraag eens voor aan @NS_online, het immer razendsnelle en behulpzame Twitter-account van de Nederlandse Spoorwegen.

Screenshot van een conversatie op Twitter tussen de auteur en de Nederlandse Spoorwegen over fotograferen op stations

Het antwoord: voor jezelf mag het natuurlijk, voor commerciële doeleinden moet je ‘t aanvragen.

Een trein raast voorbij op station Rotterdam-Blaak
Station Rotterdam-Blaak

Richtlijnen

Het genoemde bit.ly-adres verwijst naar een pagina op de NS-website met richtlijnen over filmen en fotograferen. Daarin wordt, met iets meer woorden dan in een tweet passen, bevestigd dat het vragen van toestemming, voor journalistieke en commerciële opnamen, aan te bevelen respectievelijk verplicht is.

En: Wanneer je als particulier voor privégebruik op voor het publiek toegankelijke gedeelten van het station en in treinen opnamen wil maken, dan heb je daarvoor geen toestemming nodig.

Een kiosk en een trein op het centraal station van Rotterdam
Station Rotterdam Centraal

Veiligheid

In de bijbehorende voorwaarden wordt gesteld dat ook particuliere opnamen het treinverkeer en de veiligheid niet mogen verstoren. En dat de privacy van personeel en reizigers gerespecteerd moet worden. Maar dat spreekt natuurlijk van zelf.

Het station van Haarlem
Station Haarlem

Particulier of commercieel?

Alleen: waar ligt de grens tussen particulier en commercieel? De foto’s bij deze blogpost heb ik niet met een commerciële bedoeling gemaakt; ik stond gewoon op de trein te wachten en had mijn camera toevallig bij me. Maar als iemand ze ziet en ze wil kopen, heb ik dan toestemming nodig? Of als ik ze bijvoorbeeld in mijn webshop wil zetten? Voor de zekerheid nog maar eens vragen aan @NS_online.

Screenshot van een conversatie op Twitter tussen de auteur en de Nederlandse Spoorwegen over commercieel gebruik van op stations gemaakte foto's

Het antwoord kwam weer razendsnel: de voorwaarden hebben alleen betrekking op het maken van de foto. Wat je er daarna mee doet, daar gaan we niet over. Met een voorzichtige smiley erachter 😉

Roltrappen en perron op het station van Den Bosch
Station Den Bosch

Politie

Kort samengevat: het mag. Al heb je in deze paranoïde tijden natuurlijk nog altijd kans dat de politie je voor een potentiële terrorist aanziet. Tja, en dan moet je maar hopen dat men snapt dat terroristen nooit statiefjes gebruiken.

Een van de zijuitgangen van station Arnhem
Station Arnhem

De RET

De coulante houding van de NS staat in schril contrast met het beleid van sommige plaatselijke vervoersbedrijven. Ik noemde eerder al de HTM; maar lees ook eens de huiveringwekkende huisregels van de RET. Fotograferen op Rotterdamse metrostations kan alleen tussen 10 en 16 uur en moet drie weken van tevoren aangevraagd worden; er moet RET-begeleiding mee waarvoor bovendien betaald moet worden. Sorry, RET, deze foto is zonder dat ik het besefte wederrechtelijk tot stand gekomen.

Metrostation Hoogvliet met een stilstaande metro en een metro die aan komt rijden, bij regenachtig weer
Metrostation Hoogvliet

Frans Blok

Mijn werk bevindt zich in het grensgebied van fotografie, schilderkunst, computervisuals en grafisch ontwerp. Met mijn bedrijf 3Develop doe ik werk in opdracht maar dezelfde technieken, vaardigheden en software zet ik ook in voor het maken van vrij werk.Ik ben van oorsprong architect en ik woon in Rotterdam, vandaar dat de architectuur en de geschiedenis van die stad een belangrijke inspiratiebron vormen. Maar ook reizen naar onder andere IJsland en Groot-Brittannië, of wandelingen in Nederland, leveren veel materiaal op. Ontdekken en verbeelden, het zien en laten zien van kwaliteit en schoonheid, daar gaat het om in mijn werk.

Dit vind je misschien ook leuk...

4 reacties

  1. 19. juni 2022

    […] We hebben in totaal achttien coronawandelingen gemaakt met als begin- en eindpunten 13 treinstations en 3 metrohaltes. De meeste wandelingen waren rond de twintig kilometer, maar bij Gouda-Rotterdam […]

  2. 19. juni 2022

    […] in het water kunt laten spiegelen die helemaal niet aan het water staan. Zoals het Centraal Station, waarvan een van de bijnamen, de Haaiebek, op deze manier des te beter tot zijn recht […]

  3. 19. juni 2022

    […] de noordkant wordt de aandacht vooral getrokken door het staal en glas van het nieuwe Centraal Station, dat vanuit deze hoek wel wat weg heeft van een Westlands kassencomplex. Daarachter de wijk […]

  4. 19. juni 2022

    […] Een collectie van ronde vormen in een verder door rechte lijnen gedomineerde stad. We zien hier station Blaak, ontworpen door Harry Reijnders en daarachter de Markthal van MVRDV met daarin het […]

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Spam-controle: *