Stock, 3D, foto’s of AI? Vier manieren om mockups te maken
Een mockup is een weergave van een digitaal product in een werkelijke situatie, met het doel potentiële kopers tot aanschaf te verleiden. Of, om het klantvriendelijker te formuleren, om klanten te laten zien hoe een kunstwerk in hun leven past. Ik heb de afgelopen jaren honderden mockups gemaakt, sommige tamelijk realistisch, andere juist volkomen absurd. In deze blogpost laat ik een selectie van die mockups zien, gemaakt op vier verschillende manieren.

Print on demand
Ik heb al sinds 2014 een webshop bij het print-on-demand-platform Werk aan de Muur. In de loop van de jaren heb ik daar zo’n twaalfhonderd foto’s, artist impressions, virtuele reliefs, kaleidoscopieën, wereldkaarten en ander werk aan toegevoegd. Als je die allemaal fysiek wilt exposeren heb je een museum ter grootte van drie Boymansen nodig. Het zou een forse investering worden. Maar dat is het leuke van het fenomeen print-on-demand: de enige investering die nodig is, is de tijd die het kost om een werk te uploaden en van beschrijvingen en tags te voorzien.

Mockups
Maar er is ook een groot nadeel: klanten kopen geen pixels. Mensen zijn veel eerder geneigd om een kunstwerk te kopen als ze het in het echt kunnen bekijken. Als ze zich kunnen voorstellen hoe dat werk er uitziet bij hen thuis aan de muur. Als ze een gevoel krijgen bij de sfeer die dat werk zal oproepen in hun in hun woonkamer, slaapkamer of kantoor. Om die kloof tussen plat pixelbestand en ruimtelijke ervaring te overbruggen is het fenomeen mockup uitgevonden: een visualisatie van het werk in een realistische situatie. Of misschien juist in een onrealistische situatie, want dat zou het werk kunnen laten opvallen tussen al die miljoenen andere uploads die ergens op het wereldwijde web op een koper zitten te wachten.

Voorbeeldkamers
Er zijn vier manieren om mockups te maken. De eerste en makkelijkste methode is gebruik maken van bestaande templates. Werk aan de Muur heeft bijvoorbeeld enkele tientallen voorbeeldkamers in stock. Een aantal woonkamers, een keuken, een halletje, een kantoor, een paar slaapkamers. Vrij standaard allemaal, geen extravagante interieurs maar neutrale ruimtes waar zo’n beetje alles in moet passen. En er zijn op internet nog veel meer van dat soort templates te vinden, bijvoorbeeld bij Pexels, Unsplash of, what’s in a name, Mockup World. Sommige zijn gratis, andere voor een schappelijk prijsje te gebruiken. En het ziet er over het algemeen heel gelikt uit.

Standaard
Het grote bezwaar van dat soort standaardsituaties is dat iedereen ze gebruikt. Wie met Google image search bij zo’n plaatje zoekt naar “vergelijkbare afbeeldingen” komt niet zozeer vergelijkbare plaatjes tegen als wel identieke plaatjes, met als enige verschil het kunstwerk aan de muur. En verder zijn, zoals gezegd, de voorbeeldkamers nogal doorsnee. Er zal nooit eens een oude watertoren met uitzicht op de Waddenzee bij zitten, of een tiny house in een IJslands sneeuwlandschap. Laat staan een Gaudi-achtig stadspaleis of een Corbusiaanse Marshabitat.

3Develop
Ik ben dan ook lang geleden overgestapt op methode twee: het zelf modelleren en renderen van interieurs. Dat is tenslotte ook de core business van mijn bedrijf 3Develop: daar is het allemaal in 2013 mee begonnen nadat ik in de decennia ervoor bij diverse architectenbureaus de kunst onder de knie gekregen had.

Arbeidsintensief
De interieurs die ik op die manier maakte waren wat specifieker: een yogastudio, een welnesscenter, een trouwlocatie, een bruine kroeg, een brutalistisch museum. Maar ook die methode heeft een groot nadeel: het is vrij arbeidsintensief. Ik was weken bezig met realistische materialen, met authentieke details, met het perfectioneren van de belichting. En na iedere aanpassing moest alles opnieuw gerenderd worden. Mijn arme laptopje heeft er vele, vele uren op staan zwoegen; ik wil niet weten wat die geintjes me aan electriciteit hebben gekost. En zelfs met al die inspanning blijft het lastig om een plaatje er echt uit te laten zien. Veel meer dan een stuk of vijftien toonbare interieurs heeft alle moeite uiteindelijk niet opgeleverd.

Foto’s
Er viel een last van mijn schouders toen ik overstapte op de derde methode: het maken van foto’s van bestaande interieurs om daar mijn eigen werk virtueel aan de muur te hangen. In feite komt iedere ruimte in aanmerking maar in de praktijk waren het vooral horecagelegenheden die bruikbare mockups opleverden. Maar verder ook musea, entreehallen van flatgebouwen, woonkamers van vrienden, metrostations, billboards op straat.

Samsung
Soms gebruikte ik mijn professionele camera maar eigenlijk kan het net zo goed met de telefoon. Tenslotte is zo’n mockup niet bedoeld om wandvullend op behang geprint te worden; je wilt ‘m bekijken op Pinterest, Facebook of andere sociale media. En dan zorgt een Samsung-sausje voor net dat extra beetje realisme.

Grenzen
Ik heb dan ook meer dan honderd van dat soort fotobewerkingen gemaakt. Maar zoals te verwachten was: ook daar liep ik tegen de grenzen aan. Op een zeker moment bekruipt je het gevoel dat je alle variaties wel gehad hebt. Bovendien: je komt nog steeds niet zo makkelijk in echt bijzondere ruimtes. Op de bridge van een starship bijvoorbeeld, of in een verpauperde Victoriaanse bibliotheek.

AI
Gelukkig kwamen rond die tijd de ai-plaatjesmakers op: Firefly, Leonardo, Ideogram en vele andere. En zo ontdekte ik een vierde methode. Opnieuw ging er een wereld voor me open. Nu waren de mogelijkheden letterlijk onbegrensd. Een interieur in bijpassende of juist contrasterende kleuren? Klaar in dertig seconden. Twee aliens die een van mijn wereldkaarten bestuderen? Geen probleem. Een post-apocalyptisch postkantoor? Komt er aan! Een museum voor dolfijnen of de huiskamer van een mollengezin? U vraagt en wij draaien. Een koe in de woonkamer? Ja joh!

Getekend
Mockups hoeven natuurlijk niet altijd fotorealistisch te zijn. Integendeel, het kan juist heel grappig en/of verrassend zijn een werk te plaatsen in een getekende, geschetste of geschilderde context. Surrealisme, impressionisme, cartoon, anime of steampunk, AI draait er zijn hand niet voor om. Ik moet zeggen dat ik er ook wel een beetje een dubbel gevoel bij heb. Want kunst wordt wel echt massaproductie op deze manier. Ik zou dan ook niet zo snel een door AI gegenereerd kunstwerk zelf in mijn webshop zetten. Maar als vehikel om mijn eigen werk te mockuppen kan ik er goed mee leven.


Echte mensen
Met behulp van die image generators is het ook een stuk makkelijker geworden om mockups te bevolken met echte mensen, of nou ja, echt uitziende mensen. Iedere gelijkenis met bestaande personen berust op toeval. Een vrouw op de bank die een boek leest met achter zich een werk met dezelfde titel aan de muur, een hunk die een schilderij omhoog houdt op een tropisch strand onder een sterrenhemel of een lgbtiq+echtpaar dat poseert bij de regenboogplaneet? In een half minuutje klaar. Al blijft het nog altijd aan te raden het aantal vingers na te tellen want met dat soort details heeft AI wel eens moeite.


Gratis
De AI-markt is voortdurend in ontwikkeling. In eerste instantie kan je bij zo’n plaatjesmaker vaak vrij veel met een gratis account. Maar in de loop van de tijd worden de mogelijkheden steeds verder ingeperkt. Logisch natuurlijk; ze willen graag dat je een betaald abonnement neemt want ze moeten zelf tenslotte ook al die fotografen en kunstenaars betalen waarvan ze het werk gebruiken om hun modellen te trainen. Of, nou ja, dat zouden ze eigenlijk moeten doen.


Fantasie
Enfin, er komen ook telkens weer nieuwe gratis plaatjesmakers op de markt. Ik heb dan ook inmiddels duizenden fictieve ruimtes gegenereerd. En in een kleine zevenhonderd daarvan (and counting) heb ik mijn eigen werk aan de muur gehangen. De enige grens waar ik nu nog tegenaan loop is die van mijn eigen fantasie. Ik heb intussen de meeste denkbare ruimtes wel gehad, van knusse woonboten tot buitenaardse ruimteschepen en van industriële lofts tot Indiase restaurants. Van New-Yorkse hotelkamers tot IJslandse berghutten en van tropische stranden tot herfstige bossen. Virtueel is mijn werk overal geweest; nu nog in het echt…


