De mooiste RET-wandelingen van de Rijnmond

Deze blogpost was eigenlijk gepland voor het voorjaar van 2020. Het idee: naar analogie van de fameuze NS-wandelingen een aantal routes met als begin- en eindpunt een metrostation of tramhalte. Maar toen bleek de coronacrisis toch niet geheel ongemerkt aan Nederland voorbij te gaan. Het openbaar vervoer was ineens alleen “voor strikt noodzakelijke reizen”.

Ik had natuurlijk kunnen publiceren in de wat meer ontspannen zomermaanden. Maar ook toen leek er voortdurend een tweede golf op komst. De lockdown van de afgelopen winter leek me al helemaal niet het juiste moment. Maar nu zowel de temperaturen als de vaccinatiecijfers (helaas tergend langzaam) stijgen, is wat mij betreft eindelijk de tijd rijp. Veel mensen hebben tenslotte de afgelopen tijd ontdekt hoe leuk en gezond wandelen is, ook dicht bij huis; ik draag graag wat suggesties aan. Bovendien kan de RET wel wat steun kan gebruiken na dit bizarre jaar. Vergeet in metro en tram het mondkapje niet en probeer de spits te mijden…

Vooralsnog bestaat de collectie uit negen wandelingen. De routes zijn te bekijken op de onderstaande kaart, er kan ingezoomd worden. De kopjes koffie op de kaart staan voor aanbevolen uitspanningen. Want ook de horeca kan wel wat steun gebruiken.

(tekst gaat verder onder de kaart)

Klik hier voor een grotere versie van de kaart

1 – Tussen Westland en Waterweg

21,8 kilometer – start: metro Hoek van Holland Haven – eindpunt metro Maassluis Centrum

Fiets- en wandelpad op de Koning Willem Alexander-boulevard langs de Nieuwe Waterweg in Maassluis
De Willem Alexanderboulevard

Misschien wel de meest gevarieerde wandeling die er te maken is in het Rijnmondgebied. Strand, duin, bos, agrarisch gebied, haven en stedeschoon: het komt allemaal aan bod.

Over een paar jaar rijdt de metro door naar het strand maar zelfs dan loont het de moeite bij station Hoek van Holland Haven uit te stappen en die laatste kilometer zelf te lopen, langs de Berghaven, over de Koningin Emmaboulevard en het Noorderhoofd. Vervolgens gaat de route een stukje over het strand waar ruime gelegenheid is tot het nuttigen van een kop koffie met een fruithapje.

We wandelen verder door duingebied van recente datum; de zogeheten Van Dixhoorndriehoek werd in de jaren zeventig opgespoten maar inmiddels lijkt het alsof deze duinen er altijd al geweest zijn. We doorkruisen de Hoekse Bosjes, schampen de rand van de bebouwde kom en komen door de Kapittelduinen.

Het Staelduinse Bos is als de knapzak van Douwe Dabbert: het lijkt veel groter dan het is, of misschien is het wel veel groter dan het lijkt. De bunkers uit de Tweede Wereldoorlog geven er een licht post-apocalyptisch tintje aan.

Daarna leidt het traject over de Oranjedijk, met links de kassen van het Westland en rechts open polderland met daarachter de Nieuwe Waterweg en Europoort.

De Willem Alexanderboulevard is een wel erg ambitieuze naam voor een simpel pad langs de Waterweg, maar wandelt niettemin lekker weg. Eventueel is de route in te korten door bij Steendijkpolder of Maassluis West op de metro te stappen maar de echte doorzetters lopen natuurlijk door naar het mooie centrum van Maassluis.

2 – Langs de Oude Maas

15,4 kilometer – start: eindhalte tram 25 – eindpunt: metrostation Poortugaal

Wandelpad over een houten vlonder langs de Oude Maas in de Carnisse Grienden bij Rotterdam
Het Truus Visscherpad in de Carnissegrienden

Een klassieker, deze wandeling. Het mooie van deze route is dat je, de drukbevaren Oude Maas volgend, nergens doorgaand verkeer kruist. De aaneenschakeling van natuur- en recreatiegebieden langs de rivier is daardoor een oase van rust op slecht enkele kilometers van de Ruit van Rotterdam.

Na aankomst bij het eindpunt van de tramlijn steken we via een fraai vormgegeven voetgangersbrug de Koedoodsplas over en beklimmen eerst een berg: de 25 meter hoge Oude Maasheuvel in de Jan Gerritsepolder. Een verhelderend uitzicht over de Zuid-Hollandse eilanden, de Rotterdamse skyline en de te volgen route is ons deel.

Dan gaat de route, over smalle paadjes tussen knotwilgen, door de Carnissegrienden, een wilgenbos doorsneden door kreken. Een deel van het pad gaat zelfs over een smal plankier tussen de grienden en de rivier. Daarna volgt een wat meer kunstmatig aandoend groengebied, maar we komen daarbij wel langs het mooiste huis van de Rijnmond, dat zelfs beschikt over een eigen strand…

We lopen verder over een bospad met rechts een golfbaan en links de grienden. Een klein uitstapje naar het fraai verwilderde natuurgebiedje Klein Profijt (alleen de naam al!) is zeker aan te bevelen. En ook de daarna volgende Rhoonse grienden horen tot de mooiste plekjes van onze provincie.

Bij de Rhoonse jachthaven wordt het landschap weer wat meer geordend maar het blijft nog altijd zeer fraai. We ronden het haventje van Poortugaal, komen langs het terrein van het Deltaziekenhuis en buigen net voor de Hoogvlietse wijk Zalmplaat landinwaarts, langs een meertje, sportvelden en volkstuinen. Het laatste deel van de route voert door een oud polderlandschap, de Kievelanden en door het dorp Poortugaal.

3 – Over de Hillegersberg

10,7 kilometer – start: metrostation Meijersplein – eindpunt: metrostation Stadhuis

De kerk, de ruine en een grote beuk op het kerkhof in Hillegersberg, Rotterdam
De Hillegondakerk en de ruïne

Een van de mooiste bergwandelingen van Rotterdam. Want voor wie dacht dat dat woordje “berg” er alleen maar voor de show was: de Hillegersberg is wel degelijk een echte berg. Een meter of vijf hoger dan het omringende land, met een kerkje, een ruïne en een kerkhof. Een verborgen pareltje, een beetje verstopt achter de huizen aan de Bergsche Dorpsstraat.

We bereiken de berg vanaf station Meijersplein via een reeks van parken: het Wilgenplaspark, het Schiebroeksepark en het Argonautenpark, aan elkaar verbonden door naamloze groenstroken een een stukje oud lint: de Hoge Limiet.

Na de beklimming van de berg gaat de route verder langs de noordoever van de Bergsche Voorplas, met mooie uitzichten over het water op de Rotterdamse skyline. Bij het sluisje van de Boterdorpse Verlaat slaan we rechtsaf en vervolgen we onze weg langs de Rotte over aanvankelijk groene maar allengs steniger wordende oevers de stad in, tussen Crooswijk en het Oude Noorden door naar de lonkende wolkenkrabbers van het centrum.

4 – Lansingerland en Eendragtspolder

15,9 kilometer – start: metrostation Rodenrijs – eindpunt: metrostation Nesselande

Landschap in de Eendrachtspolder bij Rotterdam met plassen, lage begroeiing en op de achtergrond windmolens en hoogspanningsleidingen
De Eendrachtspolder

Vanaf station Rodenrijs gaat deze route eerst door het langgerekte Annie M.G. Schmidtpark. Annie heeft jarenlang in Berkel gewoond, vandaar de naam. Dan steken we de hogesnelheidslijn over (wees niet bang, er is uiteraard een brug), lopen we een stukje door een rustige jarenzeventigwijk en bereiken we via park de Leeuwenkuil het piepkleine centrumpje van Bergschenhoek.

We volgen de Oosteindseweg, een oud, waterrijk bebouwingslint. Dan buigen we naar links af en komen we in een al even waterrijke wijk van rond de eeuwwisseling, waar we uiteraard de groenste paadjes volgen.

Als we de Oosteindseweg weer kruisen ontvouwt zich een indrukwekkend glastuinbouwgebied. Het Westland heeft de naam maar ook de Lansingers kunnen er wat van. Via een groene strook tussen de kassen door bereiken we de Rotte, de oude veenrivier met langs de oever een lint van natuur- en recreatiegebieden.

Als we de Rotte oversteken komen we in de Eendragtspolder. Dat was tot voor kort een vrij grootschalig en niet vreselijk boeiend landbouwgebied. Sinds 2010 werd een flink deel van de polder heringericht tot waterberging, roeibaan en natuurgebied. En dat wandelt toch een stuk prettiger. Vergeet niet het gebied van boven te bekijken vanaf de uitkijktoren aan de Slingerkade.

Over meanderende struinpaden tussen rietvelden en kruidenrijk grasland naderen we uiteindelijk Nesselande. Hier heeft men geprobeerd de sfeer van een badplaats met een strand en een boulevard te creëren en dat is eigenlijk best goed gelukt. Al is de Zevenhuizerplas natuurlijk niet te vergelijken met de Noordzee.

5 – De Wouden van West-IJsselmonde

12,5 kilometer – start: metrostation Zalmplaat – eindpunt: metrostation Rhoon

Wandelaar op een asfaltpad in het Ruigeplaatbos bij Hoogvliet
Het Ruigeplaatbos

Dit is misschien wel de meest bosachtige wandeling die er te maken is in het Rijnmondgebied. Stel je geen uitgestrekte wildernis voor…. Maar toch: deze wandeling voert voor een opvallend groot deel door bossen, bosjes en bosschages.

Na een korte aanlooproute van station Zalmplaat door de gelijknamige nieuwbouwwijk bereiken we de Oude Maas, waar een aantal woontorens van het uitzicht staan te genieten.

En daar is ook het eerste bosje: de Visserijgriend, waar een vlonderpad zich sierlijk doorheen slingert. Bij hoog water is er een drogevoetenroute over de dijk.

Na de Spijkenisserbrug en het jachthaventje van Hoogvliet volgt nog zo’n verwilderd buitendijks gebied: het Ruigeplaatbos. Een 500 meter lange voetgangersbrug voert langs de oevers van de rivier. En bij hoog water zelfs door de rivier maar ook hier is er een drogevoetenalternatief.

Vervolgens voert de route landinwaarts, langs de Heerlijkheid Hoogvliet, die beschikt over een klein arboretumpje en over een chill hill waar in knalrode kunststof banken genoten kan worden van het uitzicht over Hoogvliet, de industrie en de tussenliggende groenzones.

Door het Bonairepark lopen we langs de voet van een tien meter hoge begroeide geluidswal. Die houdt desondanks niet al het lawaai van de A15 tegen maar het kan helpen je in te beelden dat het geluid veroorzaakt wordt door een grote waterval.

We steken een wijkontsluitingsweg over, de Aveling. Voor de echt wanhopigen is hier een McDonald’s, verder is de horeca langs deze route helaas dun gezaaid.

Het Oudelandsepark is opnieuw een enigszins verwilderde groenzone. Op een zeker moment wordt de route een wel heel nauwe groene corridor tussen snelwegen en industrie. Maar houdt moed: na de metrobaan volgt het Valckesteinse Bos. Dit gebied werd ooit bebost als bufferzone tussen de petrochemische industrie van Pernis en de uit hun kluiten wassende dorpen Poortugaal en Rhoon. Na enkele decennia begint het hier toch echt wat te worden: adolescente bossen, afgewisseld met watertjes en hier en daar een overgebleven weiland.

De wandeling eindigt bij het vijftiende eeuwse Kasteel van Rhoon, omringd door een slotgracht en de fraaie Kasteelgaarde.

6 – De groenblauwe slinger

18,7 kilometer – start: metrostation Rodenrijs – eindpunt: metrostation Pijnacker

Natuur- en recreatiegebied de Groenzoom in Lansingerland, met schapen, een voetgangersbrug, een windmolen en kassen
De Groenzoom

Het ooit landelijke gebied tussen Rotterdam en Den Haag is de laatste decennia behoorlijk verstedelijkt; tja, er loopt natuurlijk niet voor niets een metrolijn. Maar gelukkig werd in de jaren negentig op provinciaal niveau besloten dat de twee steden niet helemaal aan elkaar vast mochten groeien. En zo is deze regio niet alleen bezaaid met oude dorpskernen en nieuwe buitenwijken maar ook met bosjes, landschapsparken en natuurgebieden. Je moet even de weg weten maar er is hier zeker leuk te wandelen.

Net als bij wandeling 4 gaat het eerste stuk van de wandeling door het Annie M.G. Schmidtpark, evenwijdig aan de hogesnelheidslijn. Maar dan buigen we af naar links en komen door het centrum van Berkel, grotendeels bestaand uit nieuwbouw maar wel gebouwd rond een eeuwenoud kerkje. Via de waterrijke, redelijk geslaagde Vinexlocatie Meerpolder komen we bij de zo mogelijk nog waterrijkere Groenzoom.

We slingeren tussen restjes agrarisch landschap en nieuwe natte natuur door naar Zoetermeer. Die stad lopen we via het ene park in en via het andere park uit. Dat laatste park is trouwens het Floriadepark met nog allerlei restanten van de gelijknamige tuinbouwtentoonstelling uit 1992. Het Floriadepark gaat over in het Baleibos, dat is weliswaar de Veluwe niet maar vooral in de herfst is het wonderschoon.

Als we het bos uitkomen vinden we eerst nog wat boerderijen, kassen en weilanden op onze weg. Tenslotte lopen we door een dorps ogende nieuwbouwwijk naar het eindpunt van de wandeling bij station Pijnacker Centrum.

7 – Broekpolder and friends

20,6 kilometer – start: metrostation Vlaardingen West – eindpunt: metrostation Schiedam

Grote grazers in het gras bij een grindpad in natuurgebied de Boekpolder bij Vlaardingen
Grote grazerts in de Broekpolder

Vanaf station Vlaardingen West lopen we een paar honderd meter evenwijdig aan de metrobaan en vervolgens door het Vlaardinger Voedselbos (of er rechts omheen als het hek dicht is). Dit gebied ten westen van Vlaardingen heeft een recreatief karakter, met golfbanen, een surfplas en horeca. Aan de overkant van de Krabbeplas zien we, gelukkig op redelijke afstand, de werkzaamheden aan de Blankenburgtunnel.

De route voert over de A20 naar een wat ruiger gebied: de Broekpolder. Ooit was hier een nieuwe woonwijk gepland maar die is er nooit gekomen. In plaats daarvan vinden we hier een afwisselend landschap met stukken bos, open veld en wateren, doorkruist door lage dijkjes en berkenlanen. Pas wel op voor de grote grazerts.

Nadat we de Vlaardingervaart zijn overgestoken volgen we dit water een tijdje in noordelijke richting. Uitspanning Vlietzicht, met zijn terras op het water, is een wel erg verleidelijk rustpunt, ongeveer halverwege de wandeling.

Vervolgens leidt een slingerend pad door weilanden en over bruggetjes ons door landschapspark Midden-Delfland. We zouden helemaal om de buitenwijken van Schiedam heen kunnen lopen, maar we maken een shortcut door Sveaparken, het Zweedse Park met het centrale pleintje de ABBAborg. Architectuurpuriteinen is dit wijkje waarschijnlijk een gruwel maar het in in elk geval erg kleurig en verrassend dorps.

Het Anna Lindtpad (om in Zweedse sferen te blijven) brengt ons langs de kerk van de heilige Jacobus en Martinus in het oude dorp Kethel. Na de brug over de Poldervaart volgt het Prinses Beatrixpark, met een enigszins verwaarloosde heemtuin en een kinderboerderij.

De route kan ingekort worden door na 17,8 kilometer op station Schiedam Nieuwland de metro te pakken. Maar het is zeker aan te raden nog even door te lopen naar het historische centrum van Schiedam met zijn grachten, zijn molens en, niet onbelangrijk na twintig kilometer lopen, zijn horeca.

8 – Zeeuwse sferen

19,1 km – start: metrostation De Akkers – eindpunt: metrostation Spijkenisse Centrum

Wandelpad op de Bernisse Spuidijk bij Zuidland op het Zuid-Hollandse eiland Voorne-Putten
De Bernisse Spuidijk bij Zuidland

Ik weet het: de provincie Zeeland begint pas twee eilanden verderop. Maar toch, als je langs de wereldberoemde walvisstaarten de buitenwijken van Spijkenisse uitwandelt krijgt het landschap onmiskenbaar Zeeuwse trekken. Wijdse polders, akkers en weilanden, zware zeeklei, dijkjes met rijen populieren, knusse dorpjes, grote en kleine molens.

Over een pittoresk landweggetje loopt de route recht op het opvallende witte kerkje van Simonshaven af. Dit verder piepkleine dorpje ligt aan de Bernisse, een oud riviertje dat in de jaren zeventig opgewaardeerd werd tot recreatiegebied, met wat bos op de flanken. Aan de overkant ligt Zuidland, een wat groter dorpje met een mooi pleintje rond een vijver en een kerktoren die zo scheef staat dat ze er in Pisa nog van zouden opkijken.

Het pad volgt nog even de Bernisse om dan af te buigen over een karrespoor door de weilanden naar het buurtschap Biert. Dat lijkt me nou een mooie plek voor een horecagelegenheid, maar helaas…

Via een stukje fietspad over de oude trambaan bereiken we de stadsrand van Spijkenisse, dat hier evenwel een erg groen karakter heeft. We lopen door het Mallebos en over de groene oevers van de Vierambachtenboezem en staan in het centrum voor we er erg in hebben.

Dat centrum is er wel enigszins op vooruitgegaan sinds ik hier mijn middelbare schooltijd doorbracht. Het is een op zijn minst interessante combinatie van oude dorpsbebouwing, mislukkingen uit de jaren tachtig, post-moderne reparatiepogingen en een een tweetal grands projects: de Boekenberg van MVRDV en theater de Stoep van Ben van Berkel. En gelukkig ligt de tijd dat hotel De Keizer de enige vorm van horeca was lang achter ons.

9 – Havens en singels

11,7 km – start: metrostation Blijdorp – eindpunt: metrostation Zuidplein

Historische binnenvaartschepen en moderne pleziervaartuigen op de Voorhaven in Delfshaven, Rotterdam
De Voorhaven in Delfshaven

De meeste van deze RET-wandelingen zoeken de stadsranden en buitengebieden op. Maar ook in de stad zelf kun je prima wandelen. Deze route loopt van noord naar zuid, laat het centrum links liggen maar voert wel langs vele van Rotterdams havens en singels.

Het begint meteen al fraai in Blijdorp met zijn groene singels en jaren dertig-architectuur. We passeren de oude ingang van Diergaarde Blijdorp, gaan onder de sporen door en komen op nog zo’n mooie groene strook: de Heemraadssingel. Via het ook al best groene Heemraadsplein, een stukje Nieuwe Binnenweg en de Lage Erfbrug komen we bij veruit het schilderachtigste stukje Rotterdam: Delfshaven.

Na de Aelbrechtskolk, de Voorhaven en de Achterhaven volgt een gebiedje dat zich laat lezen als een catalogus van architectuurstijlen, geslaagd en hier en daar wat minder geslaagd, uit verschillende tijdperken. Dan ligt het Lloydkwartier voor ons, tot zo’n 25 jaar geleden en bedrijvig haven- en industriegebied, nu omgevormd tot stadswijk met uitzicht. Via de Schiehaven, Sint Jobshaven en Parkhaven bereiken we stadsicoon de Euromast, waar we, dankzij de voetgangsbrug over het Maastunneltrace, ook nog een stukje van Het Park meepikken.

De veerpont was helaas tijdelijk maar de passage onder de Nieuwe Maas, door de pas gerenoveerde Maastunnel met zijn monumentale roltrappen, is ook zeker een belevenis. Op Zuid aangekomen volgen we eventjes de rivier stroomafwaarts. Na het Dokhavenpark, aangelegd op een ondergrondse waterzuiveringsinstallatie, volgt een verrassing: een rond pleintje met een kerk in het midden, het hart van het oude dorp Charlois.

De Boergoensevliet is weer een mooie groene singel omgeven door wijken uit de jaren 30. De Kromme Zandweg is niet krom en ook geen zandweg maar er staan wel een mooie molen en een historisch kasteeltje (huize de Oliphant) aan. Het laatste deel van de wandeling gaat door het Zuiderpark, ook weer rijkelijk voorzien van waterpartijen. Het eindpunt, bij Ahoy, winkelcentrum en metro, was lange tijd een schoolvoorbeeld van totaal mislukte stedebouw, maar daar wordt aan gewerkt.

10 – Pittige contrasten

22,1 kilometer – start: metrostation Maassluis Centrum – eindpunt: metrostation De Akkers

Fiets- en wandelpad langs het Calandkanaal in het Europoortgebied bij Rotterdam-Rozenburg met op de achtergrond de Calandbrug en het betonnen windscherm
Langs het Calandkanaal

Er zijn nauwelijks grotere contrasten denkbaar dan op deze epische tocht dwars door de Europoort. Grootschalige industrieterreinen en infrastructuur worden gevolgd door schilderachtige dorpjes en kronkelende landweggetjes.

Na een korte wandeling langs de Buitenhaven van Maassluis komen we bij de veerpont (let op: kaartjes zijn alleen verkrijgbaar bij de automaat op de kade). Na een korte overtocht bereiken we Rozenburg, ooit een zelfstandig dorp, sinds enkele jaren een wijk van Rotterdam. We volgen de Nieuwe Waterweg een stukje stroomafwaarts en doorkruisen vervolgens een parkachtig gebiedje aan de rand van Rozenburg.

En dan staan we ineens midden in het Rotterdamse haven- en industriegebied. Een symfonie van beton, staal en asfalt. Een kakafonie van kanalen, bruggen, een tunnel, een snelweg, een spoorlijn, olietanks, windturbines en niet te vergeten een indrukwekkend sculpturaal windscherm.

Na de Harmsenbrug, bij aankomst op het eiland Voorne, komen we plotseling in een totaal andere omgeving: de groene, rustige zuidoevers van het Brielse Meer. We lopen achtereenvolgens door drie pittoreske dorpjes: Zwartewaal, Heenvliet en Geervliet. De laatste twee mogen zich officieel “stad” noemen maar daar is tegenwoordig weinig aanleiding meer toe.

We steken de Groene Kruisweg over en vervolgen ons pad over slingerende dijkjes langs akkers en boerderijen tot aan het Mallebos aan de rand van Spijkenisse. Daar kruisen we de route van wandeling 8 en hebben we een keuze: rechtdoor voor de laatste anderhalve kilometer van de wandeling naar station De Akkers of linksaf voor een kleine omweg met horecastop in het centrum van Spijkenisse.

Dit vind je misschien ook leuk...

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Spam-controle: *