Tien liedjes die eigenlijk in de top 2000 horen maar er niet in staan
Tegenwoordig zendt bijna iedere radiozender tegen het einde van het jaar wel een top 1000 of een top 4000 uit, of een getal ertussen in. Maar de top 2000 van NPO Radio 2 blijft toch de oerversie van het fenomeen. En is eigenlijk, vanwege de diversiteit van het stemmend publiek, ook de meest interessante van al die hitlijsten aller tijden. Het is een soort collectief geheugen, een weerspiegeling van welke muziek er uit al die decennia echt is blijven hangen. Er zijn platen die wekenlang de hitparades domineerden maar nooit de top 2000 gehaald hebben. En er zijn liedjes die nooit een hit zijn geweest maar er wel al jarenlang in staan.
Het levert ook ieder jaar weer discussies op. Welke draken van nummers staan om onbegrijpelijke redenen hoog genoteerd? En andersom: welk vergeten pareltjes moeten er eigenlijk toch wel in? Ik wijd er ieder jaar tijdens de stemweek wel een paar tweets aan. En soms lukt het: zo staat Ghost Love Score van Nightwish sinds 2019 in de top 2000 nadat ik erover twitterde. Nou ja, een causaal verband kan in elk geval niet helemaal uitgesloten worden.
Maar sociale media zijn erg vluchtig en mijn tweets hebben een beperkt bereik. Mijn blog daarentegen bestaat al sinds 2013 en heeft sindsdien honderdduizenden bezoekers gehad. Vandaar dat ik mijn promotiewerk maar eens wat groter aanpak, door er een heuse blogpost aan te wijden. Dus, beste lezer, mocht er nog ruimte zijn op je stemlijst, verdiep je dan in een van deze tien nummers, die er toch eigenlijk echt in moeten.
1. Boudewijn de Groot – Eva
Met negen nummers in de laatste editie, waaronder een voormalige nummer 1, kan je niet volhouden dat Boudewijn de Groot een ondergewaardeerde artiest is in de top 2000. Maar vreemd genoeg hebben een paar van zijn mooiste liedjes er nooit in gestaan. Ik denk dan bijvoorbeeld aan Vrienden van vroeger en Vrijgezel (“Er was een tijd voor ik jou kende dat ik leeg maar vol ellende vloekend op de hele bende in een kroeg te wachten zat tot het meisje van mijn dromen op een dag voorbij zou komen en ik liet mijn tranen stromen als ik weer een kater had.“)
Maar het grootste gemis is toch Eva. Dat “door God gezongen” lied maakt onderdeel uit van een drieluik, geïnspireerd door de Tuin der Lusten van Jeroen Bosch. De tekst werd uiteraard, zoals veel van Boudewijns teksten, geschreven door Lennaert Nijgh, de beste tekstschrijver van het Nederlands taalgebied in heden, verleden en toekomst.
Een verrassend kijkje in de gedachtenwereld van een opperwezen dat zijn hele schepping in duigen ziet vallen. Hier sta ik voor zot in mijn kamerjapon, ik dacht wel dat ik alles kon. En dat alles in een wonderschoon arrangement. Kom op mensen, “Avond” mag wel wat lager, stem Eva erin!
.
2. Spinvis – Wespen op de Appeltaart
Nog zo’n Nederlandse artiest die wel in de top 2000 staat maar niet met zijn allerbeste nummer, naar mijn bescheiden mening, is Spinvis. Hij is de laatste jaren bezig met een bescheiden opmars. Stond jaren lang alleen Voor ik vergeet in de lijst, inmiddels hebben ook Bagagedrager, Ik wil alleen maar zwemmen en Kom terug een plaatsje veroverd. Volkomen terecht natuurlijk maar ik mis een klassieker: Wespen op de Appeltaart.
Dat dat nummer niet de zomerhit van 2006 is geworden snap ik nog steeds niet. Een zomers liedje, loom en melancholiek, met een uittro dat van mij eeuwig door zou mogen gaan. Met al even zomerse observaties: een hele mooie dag, een tuinfeest, slingers en natuurlijk de insecten uit de titel. Een herkenbaar beeld voor iedereen die wel eens geprobeerd heeft in augustus op een terras appeltaart te eten.
Je zou het bijna als een niemendalletje kunnen beschouwen tot je eens goed naar de tekst luistert. Die tuin, dat blijkt de tuin van een verzorgingstehuis te zijn. De hoofdpersoon zou ik willen diagnosticeren met alzheimer; zijn medebewoners hebben dwangneuroes en angststoornissen. De collage-achtige manier waarop Spinvis zijn teksten schrijft, sowieso al briljant, valt helemaal op zijn plaats in deze context. Het gaat een situatie waarin we allemaal op een zeker moment in terecht kunnen komen. Schrijnend en dramatisch en toch ook weer heel luchtig en terloops bezongen.
In een lijst waar zeker niet alle liedjes wezenlijke onderwerpen behandelen (en dat hoeft natuurlijk ook niet altijd) mag er toch ook wel een tekst in met deze peilloze diepgang? Wat mij betreft wordt Wespen op de appeltaart dus het vijfde Spinvisnummer in de top 2000; wie helpt er mee?
.
3. Daniel Lohues – Als de Liefde Mar Blef Winnen
De Drentse troubadour Daniel Lohues staat drie keer in de top 2000. Solo met Hier kom ik weg en Prachtig mooie dag en ook met Op Fietse van zijn legendarische band Skik. Prima liedjes, daar niet van, maar ik mis toch een nummer met eeuwigheidswaarde. En dat is As de liefde mar blef winnen zeker.
Paul de Leeuw heeft het lied ooit eens in het Nederlands opgenomen. Die versie was niet onverdienstelijk en, eerlijk is eerlijk, beter te verstaan voor randstedelijke oren. Maar hij haalt het toch niet bij het origineel en dan wil ik best even mijn best doen om het Drents volledig te begrijpen.
Het lied is zo tijdloos als een lied kan zijn. Je had het duizend jaar geleden kunnen zingen en het was even waar geweest. En ook over duizend jaar komen na de winter nog steeds de nije blaadren aan de bomen en zorgt nog steeds de maan voor zilver licht. Tenzij er hele rare dingen gebeuren. En het belangrijkste is natuurlijk dat de liefde, in al haar vormen, alles zal overwinnen. Daar gaan we tenminste van uit.
Let ook eens op het pianospel. Johan Sebastian Bach had het zelf kunnen bedenken. Vooral dat riedeltje tussen het tweede en derde couplet. Prachtig! Call to action: help ook dit Lohues-pareltje de lijst in.
.
4. Maarten van Roozendaal – Mooi
Red mij niet van Maarten van Roozendaal doolt al jaren rond in de onderste regionen van de top 2000. En dat lied hoeft er van mij zeker niet uit. Maar ik wil wel graag een pleidooi houden voor een van zijn andere liedjes, te weten de lente-ode Mooi.
Alleen al de openingszin “Ach zie de lammeren nou toch lurken aan hun pasgeschoren moeders”. Een loflied op de lente, maar ook een lied over sterfelijkheid. Het aantal voorjaren dat we als mens mee mogen maken is helaas beperkt en niemand krijgt van tevoren te horen hoeveel het er precies zijn. Pijnlijk natuurlijk dat Maarten zelf na het schrijven van dit lied klaarblijkelijk niet zo heel veel jonge lentes meer waard was.
Maar de top 2000 wordt midden in de winter uitgezonden, zijn we dan wel in de stemming voor een lente-lofzang? Ja, juist dan, zou ik denken. Nog even volhouden en dan zullen er weer jonge zwanen donzen, veulens wankelen en irissen pronken.
Er zijn online een paar behoorlijk verschillende uitvoeringen te vinden: met band, met orkest en solo. Waarvan ik de laatste toch het meest intens vind, dus laat die maar in de lijst komen. Die piano moest trouwens na ieder optreden aan de beademing.
.
5. DeWolff – Radar Love
De bovengenoemde artiesten staan in ieder geval met een of meer nummers in de lijst, maar om onduidelijke redenen is dat DeWolff nog steeds niet gelukt. De drie Limburgers stonden in 2010 al op Pinkpop. Het waren toen nog tieners, die de indruk wekten de platencollectie van hun ouders of misschien zelfs grootouders zeer zorgvuldig beluisterd te hebben. Ouwelullenmuziek, in de positieve zin des woords.
Inmiddels zijn het dertigers, zijn ze zo’n vijftien albums verder en toeren ze door heel Europa met hun, als we het dan toch een naampje moeten geven, psychedelische bluesrock. Die vast ook door veel Top 2000-stemmers wordt gewaardeerd maar dat heeft nog steeds niet geleid tot een notering.
Ik gun de mannen ook best een plekje met een van hun eigen songs maar ik wil hier toch pleiten voor een cover. En wat voor een: hun versie van Radar Love. Nota bene gespeeld tijdens de openingsshow van de top 2000 van 2025. Er is ook eigenlijk maar één band die ik het coveren van die wereldhit zou willen toevertrouwen en dat is DeWolff. En ze maken het helemaal waar. Ze nailen het, zoals dat tegenwoordig heet.
Kan dat eigenlijk wel, twee keer hetzelfde nummer in de lijst? Ja hoor, Halleluja staat er zelfs drie keer in. En natuurlijk mag het origineel van de Earring zelf altijd hoger staan. Maar laat deze cover het eerste nummer van DeWolff in de top 2000 zijn.
.
6. MY BABY – Uprising
My Baby is nog zo’n Nederlandse band die zalen platspeelde in heel Europa. En zelfs daarbuiten want ze toerden meerdere keren door Nieuw Zeeland (wat ook weer niet zo heel vreemd is want gitarist Daniel “Dafreez” Johnston groeide er op). Ze speelden maar liefst zeven keer op Glastonbury en daarnaast ook op bijvoorbeeld Pinkpop, Lowlands en Sziget.
Ook op de Nederlandse televisie is de band geen onbekende want ze worden regelmatig ingevlogen als er behoefte is aan bijvoorbeeld een eigenzinnige cover van I Feel Love of Masters of War.
Op de Nederlandse radio hoor je ze vrijwel nooit want tja, ze maken geen liedjes van drie minuten. Sterker nog, na drie minuten komen hun nummers pas goed op gang. Ook traditionele concepten als coupletje-refreintje zijn niet aan hen besteed. Hun psychedelische funkbluestrancecountryrock moet het hebben van stuwende drums, opzwepende riffs, hypnotiserende zang en virtuoos gitaarspel. Kortom: totaal niet in een hokje te plaatsen en daar haal je dus de hitparades niet mee. En dat willen ze misschien ook helemaal niet.
Maar in de top 2000 is toch wel plaats voor een band die ver buiten de lijntjes kleurt? Misschien, maar dan moeten we het wel eens worden over een nummer. Het liefst zou je een compleet optreden van Cato, Joost en Daniel de lijst in stemmen. Maar zo werkt het helaas niet. Mijn voorstel: Uprising, een nummer waarvan online heel veel live-uitvoeringen te vinden zijn. Als ik moet kiezen, doe dan maar die van Rockpalast uit 2016.
.
7. Dream Theater – The Spirit Carries on
Muzikale geestverwanten als Metallica, Deep Purple en Pink Floyd wisten wel hun weg naar de top 2000 te vinden, maar dat is Dream Theater tot op heden niet gelukt. Terwijl deze Amerikaanse progrockband toch ook al sinds 1985 bestaat, vrijwel vanaf het begin de grootste concertzalen weet uit te verkopen en talloze fans heeft over de hele wereld. Dat ze met hun conceptalbums en nummers van tien minuten de hitparades niet halen valt wel te begrijpen. Maar zoals al eerder opgemerkt: in de top 2000 is lengte veel minder een belemmering.
Als er één nummer van Dream Theater is dat gewoon in de lijst hoort, en behoorlijk hoog ook, is het wel The Spirit Carries On. Geliefd bij de fans, hoogtepunt tijdens concerten en eigenlijk ook best toegankelijk voor een groot publiek. Het wordt prachtig op- en net zo prachtig weer afgebouwd en bevat tussendoor een van de mooiste gitaarsolo’s aller tijden.
Een rock ballad, zou je bijna zeggen, ware het niet dat je de thematiek daar tekort mee doet. Een nummer dat begint met “Where do we come from, why are we here, where do we go when we die”, dat snijdt serieuze onderwerpen aan. Leven, dood en wat er mogelijk daarna komt. Het is daardoor een heel troostrijk nummer, zelfs als je niet in reïncarnatie gelooft. The Spirit Carries On, dat kan je tenslotte ook breder trekken. Echt dood ben je pas als iedereen je is vergeten. Kortom, zeker ook een tip voor de Uitvaart Top 100 maar vooral voor de top 2000.
.
8. Sigur Ros – Hoppipolla
Ambient post-rock, van dromerig tot orchestraal, met teksten in het IJslands of in een fantasietaal die daar erg op lijkt. Gemaakt door een band die vele maanden uittrekt om albums op te nemen en die af en toe jaren niets van zich laat horen. Die zich ook al niets aantrekt van de drie minuten-eis van de moderne radio en die zelfs ooit een nummer uitbracht dat 24 uur duurde. Dat klinkt niet als een recept voor gegarandeerd commercieel succes.
Toch hebben de eigenwijze IJslanders van Sigur Rós sinds hun oprichting in 1994 wereldwijd indruk gemaakt. Ze speelden in grote zalen als Madison Square Garden, de Royal Albert Hall en het Sydney Opera House, soms in relatief kleine setting, soms bijgestaan door een compleet symfonie-orkest. In Nederland stonden ze op Lowlands en speelden ze in Paradiso, de Melkweg, de Ziggo Dome en Ahoy.
De bezoekers van die concerten hebben ook stemrecht voor de top 2000. Maar ja, welk nummer van Sigur Rós zou je in de lijst moeten stemmen? Titels als Með suð í eyrum við spilum endalaust en Inní mér syngur vitleysingur maken het niet echt makkelijk. Al zou ik Jeroen van Inkel die teksten wel eens willen horen uitspreken.
Hoppípolla moet in elk geval voor de gemiddelde NPO Radio 2-discjockey geen probleem opleveren. De dubbele ll wordt trouwens in het IJslands uitgesproken als tl, dus de correcte uitspraak is Hoppipotla. En eigenlijk is dat rare IJslands meer verwant aan het Nederlands dan je zou denken want de vertaling is “Hoppen in poelen” of “springen in plassen”. De tekst gaat over senioren die hun innerlijke kind omarmen en, inderdaad, in plassen springen zoals kleuters dat doen. Maar zelfs zonder de tekst letterlijk te verstaan doet de muziek me iets, emotioneert het me op een prettige maar raadselachtige manier. En dat is precies wat muziek moet doen.
Hoppípolla is bovendien een favoriet van Sir David Attenborough, op wiens honderdste verjaardag de band het ten gehore bracht. Nou, als dat geen argument is…
Er zijn veel uitvoeringen van Hoppípolla te vinden op YouTube, van de band zelf maar ook een heleboel fraaie covers. Op gitaar of piano, ukelele of gamelan, met strijkkwartet, orkest of gospelkoor, de melodie blijft altijd overeind. Maar voor de top 2000 zou ik kiezen voor de ruim zeven minuten durende versie uit de film Heima, opgenomen in de Ásbyrgi-vallei in het noorden van IJsland.
.
9. Tielman Brothers – Rollin’ Rock
Eind 2024 was Dennis van Leeuwen, gitarist van Kane, “lijstduwer” bij Top 2000 a gogo. In die hoedanigheid deed hij een poging Rollin’ Rock van de Tielman Brothers in de lijst te krijgen. En sindsdien moet ik gewoon af en toe naar dit filmje kijken van een niet nader omschreven tv-optreden uit 1960, van Andy, Reggy, Ponthon en Loulou Tielman, geboren in Indonesië en in de jaren vijftig verhuisd naar Nederland.
Inderdaad, een optreden uit 1960. Een jaar of tien voordat Jimmy Hendrix, Frank Zappa en The Who theatrale capriolen gingen uithalen met hun instrumenten, deden de Tielmans dat al. Gitaar spelen achter de rug, met drumstokken of met de voeten, liggen onder de staande bas, niets was te dol. En nergens gaat die show ten koste van de muziek. De drummer staat doodleuk halverwege zijn solo op en loopt een rondje om zijn drumstel maar raakt geen moment het ritme kwijt.
Nederland wist in 1960 de muzikaliteit van de Tielman Brothers nog niet op waarde te schatten. Het doet me denken aan een quote van Michael J. Fox, die in Back to the Future 1, virtueel een paar jaar daarvoor, ook zijn tijd ver vooruit was: “I guess you guys aren’t ready for it. But your kids are gonna love it.”
In Duitsland was er meer waardering en daar hebben de Brothers dan ook vaak gespeeld. En maakten ze indruk op onder andere The Beatles, toen die artists in residence waren op de Reeperbahn in Hamburg.
Het pleidooi van Dennis van Leeuwen haalde niets uit, want een jaar later stonden de Tielman Brothers nog steeds niet in de lijst. Misschien is er nog maar een klein zetje nodig en kan ik dat geven met deze blogpost. Want okee, dat Nederland er in 1960 nog niet klaar voor was, valt nog wel te begrijpen. Maar dan kunnen we nu, bijna zeventig jaar later, deze pioniers van de Indo-rock toch wel eren met een Top 2000-notering voor Rollin’ Rock?
.
10. The Warning – Apologize
Tot slot een band waarvan ik denk dat ze sowieso nog wel eens in de top 2000 komen, ook zonder de bescheiden steun van deze blogpost. Want deze drie zussen uit Monterrey, Mexico, zijn op hun jonge leeftijd de toekomst van de rock. Daniela, Pauline en Alejandra rekenen genadeloos af met het vooroordeel dat rock iets is voor oudere mannen uit de VS of Engeland. Bij hun concerten zie je daarom in het publiek zowel tienermeisjes als mannen van een zekere leeftijd.
Al in 2014, ze waren toen acht tot twaalf jaar oud, gingen ze viraal met een cover van Metallica. Ze spelen dus al heel lang samen en dat is te horen. Wat een power gaat er van die meiden uit. Snoeiharde, compromisloze rock die toch ook tegelijk weer heel fris en poppy klinkt. Als rockliefhebber op leeftijd ontroert het me te zien dat een jongere generatie deze muziek herontdekt en er een eigen draai aan geeft. En ook dat vrouwen daarbij nadrukkelijk hun plaats opeisen.
Maar goed, welk nummer van The Warning mag er dit jaar binnenkomen in de top 2000? Maakt me niet uit, het zijn allemaal sterke liedjes. Anderzijds: als iedereen iets anders van ze in hun stemlijst zet haalt er misschien geen enkel nummer de kiesdeler. Ik stel dus voor te gaan voor Apologize en dan de versie die ze in 2025 speelden op Pinkpop.
.
Het zou natuurlijk mooi zijn bij de volgende editie al deze tien nummers hun entree zouden maken in de top 2000. Maar laat ik realistisch blijven: ik ben al blij als het met een van de tien lukt. Mocht dat gebeuren, dan is wat dat liedje betreft de missie geslaagd en kies ik een ander nummer om de tien te completeren.
